Khi bàn về lịch sử của những tựa game dành cho người lớn (adult video games) và JRPG (game nhập vai Nhật Bản), thật sự là không thể nào không nhắc đến series Rance. Được nhào nặn bởi studio huyền thoại AliceSoft, thương hiệu này đã bắt đầu chặng đường của mình từ tận năm 1989 và chính thức khép lại bản hùng ca kéo dài gần ba thập kỷ của nó vào năm 2018. Không giống như hầu hết các visual novel 18+ khác thường chỉ tập trung toàn bộ vào các cơ chế hẹn hò (chơi game bằng một tay) hay bắt người chơi ngồi đọc chữ thụ động, Rance, trước hết và quan trọng nhất, là một trải nghiệm chơi game cực kỳ hardcore (chiến đấu thực thụ).
Series này theo chân những cuộc phiêu lưu của Rance—một chiến binh kiêu ngạo, cực kỳ thẳng thắn, không bao giờ biết xin lỗi, và đặc biệt là có nhu cầu sinh lý cao ngất ngưởng (siêu hám gái)—cùng với cô hầu gái ma thuật trung thành, luôn phải chịu đựng mọi tật xấu của anh ta, Sill Plain. Cùng nhau, họ chu du khắp “Lục địa” (The Continent), dính líu vào đủ mọi rắc rối, từ những cuộc tranh chấp bang hội nhỏ lẻ ở địa phương cho đến những cuộc chiến tranh mang tầm vóc châu lục chống lại các Chúa Tể Quỷ (Demon Lords/Ma Vương). Những gì bắt đầu như một nhiệm vụ cày cuốc đơn giản để kiếm vàng và… gái đẹp, đã nhanh chóng lăn cầu tuyết (snowballs) và phình to thành một trong những vũ trụ giả tưởng (fantasy) phức tạp nhất, giàu tính chính trị nhất, và có cốt truyện (lore) đồ sộ nhất trong lịch sử làng game.
Nếu anh em đang cất công tìm kiếm một thương hiệu game người lớn có khả năng mang đến hàng trăm giờ đồng hồ chơi game chiến thuật có chiều sâu, một khâu xây dựng thế giới (world-building) đáng kinh ngạc, và các nội dung 18+ (erotic) chất lượng cao, thì series này chính là “Chén Thánh” (holy grail) của anh em đấy. Trong bài đánh giá toàn tập này, chúng ta sẽ đi sâu khám phá các tính năng cốt lõi của thương hiệu, mổ xẻ dòng thời gian đồ sộ của các phần game, và tìm hiểu xem tại sao series này lại giành được sự tôn trọng mang tính huyền thoại đến vậy từ cộng đồng game thủ.
Các Tính Năng Cốt Lõi Của Franchise Rance
Các tựa game Rance trải dài qua nhiều thập kỷ, điều này đồng nghĩa với việc công nghệ và phong cách nghệ thuật (art styles) đã tiến hóa (lột xác) một cách chóng mặt từ phần game đầu tiên cho đến phần game cuối cùng. Tuy nhiên, vẫn có một vài trụ cột cốt lõi luôn luôn định hình nên bản sắc của franchise này:
Nhân Vật Chính Phản Anh Hùng (The Anti-Hero Protagonist)
Rance 100% không phải là hình mẫu anh hùng RPG cao quý, chánh nghĩa tiêu chuẩn của anh em đâu. Hắn ta ích kỷ, hành động hoàn toàn bị chi phối bởi ham muốn tình dục (libido), kiêu ngạo, và thường xuyên tỏ ra tàn nhẫn. Tuy nhiên, chính sự từ chối tuyệt đối việc tuân theo các chuẩn mực xã hội cứng nhắc, hay việc không bao giờ biết sợ hãi trước những kẻ phản diện quyền năng, lại thường biến hắn trở thành người duy nhất có khả năng… giải cứu thế giới. Trải qua 10 phần game, anh em sẽ được chứng kiến sự trưởng thành thực sự, dù đôi khi rất tinh tế, của nhân vật này, khiến hắn trở thành một trong những nhân vật chính hấp dẫn nhất trong thế giới game.
Khâu Xây Dựng Thế Giới Vô Tiền Khoáng Hậu (Unmatched World-Building)
Bối cảnh của game, được biết đến với cái tên đơn giản là “Lục địa” (The Continent), cực kỳ chi tiết. AliceSoft đã dày công chế tác ra một thế giới sở hữu hệ thống thần thoại sâu sắc, liên quan đến các vị thần sáng thế, các Chúa Tể Quỷ (Ma Vương/Maou), các Lãnh Chúa Hắc Ám (Ma Nhân/Majin), và các quốc gia loài người với những đặc trưng riêng biệt. Bức tranh địa chính trị (geopolitical landscape) luôn luôn biến động, và những hành động của anh em trong các tựa game đời đầu sẽ để lại những hậu quả (tác động) khổng lồ trong các tựa game ra mắt sau này.

Cơ Chế Gameplay Liên Tục Tiến Hóa (Evolving Gameplay Mechanics)
AliceSoft không bao giờ chịu ngồi yên một chỗ với một thể loại duy nhất. Xuyên suốt series, anh em sẽ được trải nghiệm đủ mọi thể loại, từ JRPG đánh theo lượt (turn-based) truyền thống, đại chiến lược (grand strategy) và quản lý lãnh thổ, game đi cảnh hầm ngục (dungeon crawlers) dựa trên việc đổ xúc xắc, cho đến game nhập vai chiến thuật theo ô lưới (grid-based tactical RPGs). Lối chơi của game khét tiếng là vô cùng thử thách (hardcore), đòi hỏi người chơi phải thực sự động não, có chiến lược rõ ràng, và biết cách xây dựng đội hình (team building) hợp lý.
Nội Dung 18+ Mang Tính Sống Còn (High-Stakes Adult Content)
Đừng nhầm lẫn, đây là một franchise 18+ hạng nặng (hardcore). Các phân cảnh người lớn là sự pha trộn giữa những cuộc mây mưa đồng thuận (thuần ái/consensual), những màn chinh phạt (thu phục), và cả những chủ đề đen tối hơn (darker themes) tùy thuộc hoàn toàn vào bối cảnh của câu chuyện. Các phân cảnh 18+ (erotic scenes) được coi như những phần thưởng (rewards) vô cùng xứng đáng cho những trận chiến mệt mỏi, căng thẳng, và chúng được đan xen sâu sắc vào mạch truyện (narrative) thay vì mang lại cảm giác bị nhồi nhét một cách khiên cưỡng (vô lý).
Bản Hùng Ca Sử Thi: Mổ Xẻ Từng Phần Game (Game-by-Game Breakdown)
Với khối lượng đồ sộ của franchise này, việc cố gắng điều hướng qua dòng thời gian (timeline) của nó có thể sẽ khiến anh em cảm thấy hơi “ngợp” (intimidating). Dưới đây là bảng phân tích chi tiết về hành trình của các phiên bản chính (mainline), bao gồm cả những bản làm lại hiện đại (modern remakes) (vốn là những phiên bản được đặc biệt khuyến nghị cho những người chơi mới/newbies).
Kỷ Nguyên Của Các Bản Remake Kinh Điển: Rance 01, 02, và 03
Nếu anh em quyết định nhập hố series này vào ngày hôm nay, anh em tuyệt đối (absolutely) nên chơi các bản remake hiện đại của bộ ba tác phẩm gốc. Những tựa game này thiết lập những truyền thuyết (lore) nền tảng, giới thiệu dàn nhân vật cốt lõi, và thiết lập động lực (dynamic) tương tác giữa Rance và Sill một cách hoàn hảo nhất để phù hợp với thị hiếu của khán giả hiện đại.

Rance 01: Quest for Hikari (Bản Remake)
Tựa game này giới thiệu chúng ta với Rance và Sill khi họ đang cất công tìm kiếm một cô gái quý tộc bị mất tích tại thị trấn Leazas (Paris). Nó sở hữu một hệ thống chiến đấu dựa trên vòng quay roulette cực kỳ độc đáo và thiết lập những lore cơ bản nhất của thế giới.
Rance 02: The Rebellious Maidens
Rance du hành đến thị trấn Custom để giải quyết (đối phó) với bốn cô gái sử dụng ma thuật đang gây ra sự hỗn loạn khắp nơi.
Rance 03: Leazas Fall (Bản Remake)
Đây là lúc mà cốt truyện bắt đầu trở nên mang đậm tính sử thi (epic). Quốc gia Helman tiến hành xâm lược Leazas, và Rance bị kẹt ngay ở giữa cuộc chiến. Tựa game này mang đến một sự nâng cấp (upgrade) khổng lồ về quy mô cốt truyện, đồng thời giới thiệu những nhân vật chủ chốt (key characters), những người sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng cho đến tận khi series kết thúc.
Rance IV và Kichikuou Rance (Quỷ Súc Vương Rance)
Sau những cuộc phiêu lưu nhỏ lẻ ban đầu, series đã mạnh dạn dấn thân vào các cơ chế khám phá hầm ngục sâu sắc hơn và thử sức với thể loại đại chiến lược (grand strategy) đầy tham vọng. Kỷ nguyên này bao gồm một phiên bản phi chính sử (non-canon) mang tính huyền thoại, tựa game đã bất ngờ cứu sống toàn bộ công ty khỏi bờ vực phá sản.
Rance IV: Legacy of the Sect

Một tựa game đi cảnh hầm ngục (dungeon crawler) kinh điển, nơi Rance phải khám phá một thành phố bay lơ lửng trên không trung.
Kichikuou Rance (Quỷ Súc Vương Rance)

Được phát hành vào năm 1996, đây là một tựa game đại chiến lược khổng lồ. Ban đầu, nó được dự định sẽ là tựa game cuối cùng của cả series vì Alicesoft đang phải đối mặt với nguy cơ phá sản, nhưng thật bất ngờ, nó lại trở thành một cú hit (thành công vang dội) càn quét thị trường và cứu sống cả công ty. Game diễn ra trong một dòng thời gian thay thế, phi chính sử (non-canon), nơi Rance bành trướng và chinh phục toàn bộ lục địa, nhưng nó đã đặt nền móng cốt truyện (lore foundation) cực kỳ vững chắc cho tất cả các phần game tương lai.
Rance V, VI, và Kỷ Nguyên Vàng (Golden Age)
Bước vào kỷ nguyên vàng của mình, thương hiệu này đã mang đến một sự pha trộn tuyệt vời giữa các phiên bản ngoại truyện (spin-offs) mang tính thử nghiệm và một số tựa game RPG đi cảnh hầm ngục (dungeon-crawling RPGs) được đánh giá cao nhất trong toàn bộ giới game, đưa người chơi đến những chiều không gian hoàn toàn mới và những quốc gia phép thuật rực rỡ.
Rance 5D
Một tựa game mang phong cách rogue-like ngắn hơn, dựa trên cơ chế đổ xúc xắc (dice-based), nơi Rance và Sill xui xẻo bị mắc kẹt trong một chiều không gian song song (alternate dimension).

Rance VI: Collapse of Zeth (Sự Sụp Đổ Của Zeth)

Một kiệt tác (masterpiece) thực sự của thể loại dungeon-crawling. Rance tình cờ trôi dạt đến quốc gia ma thuật Zeth, nơi những người không biết sử dụng phép thuật bị đối xử tàn tệ như nô lệ. Anh chàng đã (vô tình) lãnh đạo một cuộc cách mạng đẫm máu. Hệ thống chiến đấu của game có chiều sâu cực tốt, danh sách nhân vật (roster) khổng lồ, và cốt truyện thì ngập tràn những mưu đồ chính trị (politically charged).
Sengoku Rance (Rance VII – Chiến Quốc Rance)

Đối với rất nhiều người chơi phương Tây (và cả Việt Nam), đây chính là “cửa ngõ” đưa họ đến với series này, và cho đến tận bây giờ, nó vẫn luôn được xướng tên là một trong những tựa game đại chiến lược eroge (grand strategy eroge) vĩ đại nhất mọi thời đại từng được tạo ra. Rance đã đi du lịch đến JAPAN (một phiên bản giả tưởng của Nhật Bản thời phong kiến) với mục đích ban đầu chỉ là… đi tắm suối nước nóng giải khuây, nhưng cuối cùng lại vô tình tham gia vào công cuộc thống nhất các quốc gia đang tham chiến của đất nước này. Anh em sẽ phải quản lý tài nguyên, chiêu mộ các samurai lịch sử (và cả những phiên bản samurai đã được chuyển đổi giới tính/gender-bent thành nữ), và chiến đấu chống lại một cuộc xâm lăng tàn khốc của loài quỷ. Game có giá trị chơi lại vô tận (endlessly replayable) và gây nghiện (addictive) một cách đáng sợ.
Rance Quest (VIII) và Rance IX
Khi mạch truyện bao trùm (overarching story) đang dần tiến những bước cuối cùng về phía cái kết bi tráng mang tính sử thi của nó, những tựa game này tập trung rất nặng vào sự phát triển nhân vật, quản lý những đội hình (rosters) khổng lồ, và mài giũa (refining) các cơ chế chiến đấu chiến thuật cho thật sắc bén.
Rance Quest (VIII)

Quay trở lại với cội nguồn JRPG truyền thống, Rance bắt tay vào một hành trình để phá bỏ một lời nguyền vô cùng tàn khốc. Trò chơi này tập trung rất nhiều vào việc thực hiện các nhiệm vụ (quests), cày cấp (leveling up) cho một dàn harem (gái) khổng lồ, và giải quyết những hệ lụy cảm xúc (emotional fallout) do những sự kiện từ các phần game trước để lại.
Rance IX: The Helman Revolution (Cuộc Cách Mạng Helman)

Phần game này chuyển sang thể loại RPG Chiến thuật dựa trên ô lưới (grid-based Tactical RPG / tương tự như dòng game Fire Emblem). Rance đã hỗ trợ một cuộc cách mạng (revolution) nhằm lật đổ đế chế quân phiệt Helman. Dàn nhân vật (cast) trong phần này nhỏ hơn và tập trung hơn rất nhiều, dẫn đến một trong những cốt truyện chặt chẽ nhất, lấy nhân vật làm trung tâm (character-driven) xuất sắc nhất trong toàn bộ series.
Rance X: Showdown (Chương Cuối Cùng / The Grand Finale)

Được phát hành vào năm 2018, Rance X là một con quái vật (behemoth) khổng lồ tuyệt đối. Toàn bộ lục địa đang bị xâm lược bởi binh đoàn quái vật của Chúa Tể Quỷ (Demon Lord). Rance bị ép buộc phải thống nhất tất cả các quốc gia loài người để cùng nhau tham gia vào một cuộc chiến sinh tồn (war of extinction) chống lại sự diệt vong. Nó là sự kết hợp hoàn hảo giữa cơ chế RPG với hệ thống đại chiến lược (grand strategy), tự hào sở hữu một danh sách (roster) khổng lồ đến ngộp thở với HƠN 1000 nhân vật từ tất cả các tựa game trước đó. Đó là một cái kết thực sự rực rỡ, bi tráng, đầy cảm xúc, và thỏa mãn tuyệt đối cho một di sản đã kéo dài suốt 30 năm.
Các Bản Ngoại Truyện (Spin-offs) & Crossovers Nổi Bật
Trong khi series chính (mainline) phải gánh vác sức nặng của cốt truyện (lore) và một câu chuyện đồ sộ, Alicesoft đôi khi cũng tung ra các tựa game ngoại truyện (spin-offs) và crossover (giao thoa) quy mô nhỏ hơn. Những tựa game này mang đến một cái nhìn vui nhộn, thường là phi chính sử (non-canon), về các nhân vật khi họ bị đặt vào những tình huống “dở khóc dở cười” (bizarre situations).
Three for the Slash! Thrust! Burn!

Được phát hành như một mini-game hoàn toàn miễn phí vào năm 2008, đây là một bản spin-off (ngoại truyện) trực tiếp của Sengoku Rance. Cốt truyện không tập trung vào Rance, mà thay vào đó lại chĩa ống kính vào những cô bạn đồng hành của anh ta: Suzume, Kanami, và Công chúa Sen (Princess Sen). Khi một tên ninja “lạc loài” (rogue ninja) ăn trộm thanh kiếm Decapitation Blade của Kanami, bộ ba này đã tham gia vào một cuộc rượt đuổi nảy lửa để đòi lại nó. Lối chơi (gameplay) là một sự kết hợp (hybrid) độc nhất vô nhị giữa board game (cờ bàn) kỹ thuật số và các cơ chế thẻ bài (card mechanics). Đây là một cuộc phiêu lưu nhỏ gọn (bite-sized), vui nhộn, mang lại sự thay đổi nhịp độ cực kỳ tuyệt vời và trao cơ hội tỏa sáng (spotlight) vô cùng xứng đáng cho những cô nàng kunoichis (nữ ninja) được fan yêu thích nhất.
Evenicle 2 Rance (Crossover)

Evenicle là một thương hiệu game RPG khác cũng cực kỳ nổi tiếng và được đánh giá rất cao, do chính tay Alicesoft nhào nặn. Trong một phiên bản vũ trụ song song (alternate-universe) hài hước đến nực cười của Evenicle 2 (được đặt tên là Evenicle 2 Rance), nhân vật chính gốc (original protagonist) đã bị thay thế hoàn toàn bằng anh chàng phản anh hùng (anti-hero) cuồng tình dục (hyper-sexual) của chúng ta, Rance. Trong tựa game tấu hài phi chính sử (non-canon gag game) này, Rance có sức mạnh “bá đạo” (overpowered) một cách nực cười ngay từ lúc bắt đầu (khởi đầu ở level 30 cùng với trang bị xịn nhất của mình) và phá vỡ hoàn toàn sự cân bằng (balance) của trò chơi. Anh ta đi lang thang khắp nơi đóng vai một “bác sĩ” (medic), chữa trị cho các cô gái khỏi một căn bệnh bí ẩn bằng cách sử dụng… những phương pháp sinh học “độc quyền” (unique) của riêng mình. Đây là một tựa game mang tính “meta-joke” (châm biếm/tự trào) lố bịch (absurd), nắm bắt và lột tả hoàn hảo nguồn năng lượng hỗn loạn (chaotic energy) đặc trưng của Rance trong một vũ trụ hoàn toàn khác biệt.
Đánh Giá Tổng Quan & Tóm Tắt
Đánh giá (reviewing) series Rance một cách tổng thể giống y hệt như việc đang đánh giá một cuốn tiểu thuyết sử thi giả tưởng (fantasy book epic) khổng lồ vậy. Nó là một cuộc hành trình sâu sắc, cuốn hút, và đôi khi… vô cùng gây sốc (shocking). Sự cống hiến hết mình (dedication) của Alicesoft trong việc duy trì một mạch truyện liên tục (continuous narrative) xuyên suốt ba thập kỷ là một thành tựu vĩ đại hiếm khi được nhìn thấy trong ngành công nghiệp game, chứ đừng nói đến là trong giới game dành cho người lớn.
| Tính Năng | Điểm Sáng (The Good) | Điểm Trừ (The Bad) |
| Cốt Truyện & Truyền Thuyết (Story & Lore) | Khâu xây dựng thế giới (world-building) phi thường, những mưu mô chính trị sâu sắc, và dàn nhân vật cực kỳ đáng nhớ. | Khối lượng cốt truyện (lore) đồ sộ có thể gây cảm giác “choáng ngợp” (overwhelming) đối với những người mới chơi (newcomers) đang cố gắng nhảy vào chơi giữa chừng. |
| Gameplay | Các cơ chế đa dạng, hardcore (thử thách cao), trải dài từ đại chiến lược (grand strategy) cho đến game nhập vai chiến thuật (tactical RPGs). Chiều sâu cực kỳ xuất sắc. | Độ khó thỉnh thoảng tăng vọt (difficulty spikes) có thể cực kỳ tàn bạo; yêu cầu người chơi phải cày cuốc (grinding) rất nặng và phải có khả năng lập kế hoạch chiến lược rõ ràng. |
| Hình Ảnh & Nghệ Thuật (Visuals & Art) | Các bản remake hiện đại và những tựa game đời sau (từ VII đến X) sở hữu phần artwork anime tuyệt đẹp, xứng đáng nằm ở top-tier. | Các tựa game đời đầu, chưa được remake (như Rance IV) bộc lộ rõ sự cũ kỹ (age) của chúng một cách đáng kể. |
| Nội Dung 18+ (Adult Content) | Các phân cảnh 18+ được vẽ cực kỳ chi tiết, gắn liền mật thiết với cốt truyện (plot-relevant) với những bức CG xuất sắc và nhiều “gu” (fetishes) đa dạng. | Bản tính hung hăng (bạo lực) của Rance và một số yếu tố cốt truyện đen tối (như cưỡng bức/non-con) có thể sẽ không làm hài lòng những người chơi “yếu tim” (vanilla players/chỉ thích thuần ái). |
Phản Hồi Chung Từ Cộng Đồng (General Community Feedback)
Trong cộng đồng những người đam mê game người lớn, series Rance được đối xử với một sự tôn kính (reverence) vô cùng to lớn. Trên các nền tảng như VNDB (Visual Novel Database) và Reddit, các tựa game như Sengoku Rance và Rance X luôn luôn (consistently) đứng chễm chệ ở những vị trí top đầu tuyệt đối (absolute top) của các bảng xếp hạng mọi thời đại (all-time lists).
“Tôi đến đây vì nội dung 18+ (ảnh nóng), nhưng tôi lại ở lại vì 100 giờ đồng hồ chơi game chiến thuật chiến tranh.” — Đây là một cảm xúc (sentiment) vô cùng phổ biến trong cộng đồng fan.
Người chơi liên tục khen ngợi series này vì nó “thực sự là một tựa game hay (good game)”. Fan hâm mộ cực kỳ đánh giá cao sự phát triển nhân vật (character development), lưu ý rằng họ cuối cùng đã thực sự quan tâm (caring) sâu sắc đến những nhân vật vốn dĩ lúc đầu chỉ được tạo ra như những khuôn mẫu (tropes) sáo rỗng đơn giản.

Tuy nhiên, cộng đồng cũng thường xuyên cảnh báo những người chơi mới về tông màu (tone) của trò chơi. Những cảnh báo về nội dung nhạy cảm (trigger warnings) là có thật: thế giới của Rance rất đen tối (dark), bạo lực (violent), và chứa đầy những tội ác khủng khiếp (terrible atrocities) do cả phe phản diện lẫn nhân vật chính gây ra. Đó là một thế giới dark fantasy (kỳ ảo tăm tối) không hề có sự khoan nhượng (pulls no punches), nhưng đó cũng chính là lý do chính xác tại sao cộng đồng fan (fanbase) lại yêu mến lối kể chuyện nguyên bản, không bị lọc gọt (unfiltered, raw) của nó đến vậy.
Lời Kết (Conclusion)
Series Rance không chỉ đơn thuần là một bộ sưu tập (collection) các tựa game dành cho người lớn; nó là một chương huyền thoại (legendary chapter) trong lịch sử phát triển game của Nhật Bản. Alicesoft đã tạo ra một vũ trụ tiến hóa song hành cùng với chính những người chơi của nó, mang đến một hệ thống gameplay phức tạp, những câu chuyện trải dài đồ sộ, và những nội dung khiêu dâm (erotica) chất lượng cực cao.
Bất kể anh em muốn thống nhất Nhật Bản thời phong kiến trong Sengoku Rance, khám phá những hầm ngục khổng lồ của Rance VI, hay trải nghiệm cái kết vĩ đại tối thượng trong Rance X, thì thương hiệu (franchise) này luôn đòi hỏi sự chú ý (và tôn trọng) từ anh em. Nó đòi hỏi một sự đầu tư thời gian khổng lồ (immense time investment), nhưng đối với những ai sẵn sàng dấn thân vào một cuộc hành trình cùng với gã phản anh hùng (anti-hero) khét tiếng nhất trong thế giới game, series Rance sẽ mang đến một trải nghiệm độc nhất vô nhị (unparalleled) và không thể nào quên (unforgettable) dành cho anh em đấy!
